Terug in de tijd op Saba, uitgezonden via de VOR
Via de VOR ben ik in 2010 vijf maanden op Saba aan het werk geweest. De aanleiding daartoe was dat de Nederlandse overheid een kleine 10 miljoen Antilliaanse guldens ter beschikking had gesteld om een groot aantal projecten aanbesteed te krijgen voor eind december 2010. Probleem was alleen dat op Saba niet de nodige kennis aanwezig was om een en ander tijdig te kunnen realiseren.
De opdracht voor deze klus lag op het bordje van het planningbureau, onderdeel van het bestuur van Saba. Het planningbureau bestaat uit een hoofd en één medewerker en heeft als taak alle (weg)bouwkundige projecten voor te bereiden en uit te voeren. Voor het reguliere werk is deze bezetting nog net voldoende, maar voor het voorbereiden van de projecten die door het extra budget mogelijk waren geworden, was meer mankracht en kennis nodig. Op Saba, Sint Maarten, Sint Eustatius en Curaçao kon geen geschikte versterking worden gevonden en uiteindelijk kwam er een verzoek bij de VOR of misschien een oud-RWS-er bereid zou zijn om 4 tot 6 maanden assistentie te verlenen.
Op 13 juli 2010 begon mijn avontuur op Saba Ik begon met een voorstelrondje met de eilandsecretaris langs de (wnd.) Governor en enkele Commissionars (ministers). Vervolgens heb ik me ingelezen in wat speelt en wat wordt gevraagd.
Aan de slag dus, met als eerste klus een bestek voor het overlagen van een aantal weggedeelten op Saba met gewapend beton. (Saba kent geen asfalt. Het is slechts 14 km2 groot. Te klein voor een asfaltcentrale en aanvoer via zee is niet doenlijk. Alle bouwkundige projecten worden dan wel in metselwerk , hout of beton uitgevoerd). Een overlagingsbestek bleek geen probleem met een voorbeeld in het Engels bij de hand. Moet het een RAW- of een prestatiebestek worden? "Doe maar als het voorbeeld en gebruik de AVW 1968 (???!!!). Dat gebruiken we altijd en het werkt goed".
Een conventioneel bestek dus, dat was even slikken en ik heb de knop maar een paar slagen teruggedraaid.
Naast het maken van bestekken behoorde ook tot mijn taak: het maken van (achterstallige) voortgangsrapportages, verantwoordingsrapportages, het bijwonen en verslaan van bouwvergaderingen en het houden van toezicht op in uitvoering zijnde werken.
Vulkaan en tropisch regenwoud
In de weekenden was er tijd om Saba te verkennen, als het goed weer was. Saba mag dan in de Caribische zee liggen, maar het is een vulkaan (Mount Scenery van 877 meter hoog), waarvan de top bijna altijd in de wolken zit en waar heel erg veel regen valt. Gevolg is een prachtig tropisch regenwoud met veel bloemen, varens, bromelia’s, orchideeën, bergpalmen enz. (zie foto hieronder).
Orkaan
Ook wordt het eiland regelmatig getroffen door orkanen, zoals ik zelf heb ondervonden. Twee dagen in een dicht getimmerde cottage, zonder water en licht, is een unieke ervaring. Het eiland is voor de watervoorziening bijna geheel afhankelijk van regenwater. Elk huis heeft zijn eigen opslagtank (cistern). Stranden heeft Saba niet meer, het enige strand is met een orkaan in 1995 weggespoeld.
Van technische school tot afval, in eigen tempo
Na de weekenden ging ik weer verder met het beoordelen van door architectenbureaus gemaakte bestekken voor o.a. het bouwen van een nieuwe technische school, een nieuw haven- en douanekantoor en aanpassingen aan de haven.
Daarnaast heb ik een draaiboek en een werkbeschrijving opgesteld voor het omgaan, vervoeren, opslaan en verwerken van alle afvalsoorten op het eiland. Al het afval werd gewoon (ongecontroleerd) verbrand met alle nadelige gevolgen voor de volksgezondheid. Alles wat mij bezig hield deed ik in mijn eigen tempo, wat mij regelmatig de reactie opleverde “je bent hier op Saba..”!
Toezicht bij de bouw van woningen voor minderdraagkrachtigen, bij het uitbreiden van de regeringsgebouwen, en bij de verbetering van de gouverneurswoning, behoorde eveneens tot mijn activiteiten.
Alles komt van elders
Werken en wonen op Saba is duidelijk anders dan in Nederland. Alles moet worden aangevoerd vanuit Sint Maarten, Amerika maar ook vanuit Nederland. Eenmaal per week zou er een containerschip moeten aankomen met voedsel, witgoed, auto’s, en bouwmaterialen.
Maar het weer is soms niet zo meegaand en maakt het dan onmogelijk dat schepen naar Saba kunnen varen en dan zijn de schappen in de winkels leeg en hebben aannemers geen materialen.
Kleinste commerciële vliegveld
Personenvervoer vindt over het algemeen alleen plaats per vliegtuigje vanaf Sint Maarten, maar zo'n vliegtuigje kan alleen landen bij oostenwind. Het vliegveld van Saba is het kleinste commerciële vliegveld ter wereld en heeft een landingsbaan van slechts 400 meter, zie foto hieronder.
Daardoor kunnen vergaderingen ineens niet doorgaan, kunnen overeenkomsten niet worden getekend op de geplande data. Uitstel van meer dan een week is in die gevallen heel gewoon.
Deadlines, hoe zo?
Deadlines zoals wij die in Nederland hanteren, zijn op Saba vaak niet mogelijk en niemand maakt zich daar erg druk over. Gewoon overmacht toch….! Geen boetes voor te late opleveringen, het was immers gewoon niet mogelijk tijdig alles op het eiland te krijgen……
Aan het einde van mijn verblijf in december 2010 waren ondanks de vertragende omstandigheden mijn werkzaamheden voor 99.9% gereed. De werken waren deels al aanbesteed of de data waren in ieder geval vastgesteld.
Bij mijn vertrek heb ik een lijstje met mogelijke vereenvoudigingen in bestekken en efficiëntieverbeteringen bij gevolgde procedures overhandigd aan het hoofd van het planningbureau. Ik verwacht echter dat die lijst in een la verdwijnt, omdat de slogan “We doen het altijd al zo” wel zal blijven gelden op Saba.
Bouke Boevink